Tây An (Thiểm Tây, Trung Quốc) là vùng đất của những di sản và những câu chuyện lịch sử nhuốm màu huyền thoại. Nơi đây sở hữu một trong những kỳ quan khảo cổ vĩ đại nhất nhân loại: Lăng mộ Tần Thủy Hoàng. Hơn 50 năm kể từ ngày những người nông dân tình cờ phát hiện ra Đội quân đất nung vào năm 1974, lăng mộ chính của vị hoàng đế đầu tiên tối cao của Trung Hoa vẫn là một ẩn số thách thức nhân loại. Tại sao giới khảo cổ học quốc tế lại “chùn bước” không dám khai quật cung điện ngầm này? Câu trả lời nằm ở một bí ẩn chết người: dòng sông thủy ngân khổng lồ bao quanh linh cữu.
1. Huyền thoại về “sông ngòi biển cả” bằng thủy ngân
Trong cuốn Sử ký của sử gia Tư Mã Thiên viết cách đây hơn 2.000 năm, thế giới ngầm bên trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng được mô tả xa hoa và kỳ vĩ đến mức không tưởng.
“Trong mộ đào sâu đến tận mạch nước ngầm, đúc đồng để làm quách… Bên trong bố trí mô hình bách quan, cung điện, kỳ trân dị bảo. Lại dùng thủy ngân làm các dòng sông, dòng suối và biển cả, máy móc cơ giới khiến chúng chuyển động và chảy không ngừng…”
Suốt hàng thế kỷ, người ta chỉ coi lời ghi chép này là một sự phóng đại mang tính huyền thoại để ca ngợi uy quyền của hoàng đế. Làm sao một công nghệ từ thời cổ đại có thể tích trữ và vận hành hàng tấn kim loại lỏng cực độc như vậy?
2. Khoa học vào cuộc – “Biển độc” là có thật
Sự hoài nghi của hậu thế đã hoàn toàn bị đập tan bởi công nghệ khảo cổ hiện đại. Vào những năm 1980 và đầu những năm 2000, các nhà khoa học Trung Quốc đã tiến hành các phương pháp đo địa vật lý, quét radar xuyên đất và phân tích mẫu đất xung quanh gò mộ.
Kết quả chấn động thế giới: Hàm lượng thủy ngân trong khu vực cốt lõi của lăng mộ cao gấp 28 đến 100 lần so với mức bình thường.
Theo ước tính của các chuyên gia, lượng thủy ngân nguyên chất được bơm vào bên trong cung điện ngầm có thể lên tới 100 – 200 tấn. Một con số không tưởng đối với kỹ thuật luyện kim thời Chiến Quốc.
Xem thêm “Tour du lịch Tây An – Lạc Dương – Trịnh Châu từ HCM”
3. Tại sao Tần Thủy Hoàng lại dùng thủy ngân độc để trấn giữ lăng mộ?
Việc bao bọc nơi yên nghỉ bằng “biển tử thần” không đơn thuần là sở thích quái dị mà nằm trong tính toán vô cùng tàn nhẫn và sâu xa của vị vua này.
Vũ khí chống mộ tặc tối thượng
Thủy ngân ở nhiệt độ phòng là một chất lỏng dễ bay hơi. Trong không gian kín của hầm mộ, hơi thủy ngân sẽ tích tụ đến mức đậm đặc cực kỳ nguy hiểm. Bất kỳ kẻ trộm mộ nào vô tình lọt vào cung điện ngầm sẽ tử vong ngay lập tức do suy hô hấp và tổn thương hệ thần kinh trung ương trước khi kịp chạm tay vào báu vật.
Giấc mơ bất tử và bảo quản thi thể
Sinh thời, Tần Thủy Hoàng ám ảnh với việc tìm thuốc trường sinh bất tử. Thời đó, các phương sĩ quan niệm thủy ngân là “thần dược” kết tinh từ tinh hoa trời đất. Đồng thời, họ cũng biết thủy ngân có tính sát khuẩn cực cao. Tần Vương dùng thủy ngân với hy vọng giữ cho long thể không bị thối rữa, chờ ngày “sống lại” cai trị giang sơn dưới lòng đất.
4. Vì sao giới khảo cổ “năm lần bảy lượt” từ chối khai quật?
Nhiều du khách khi đến Tây An thường thắc mắc: Với công nghệ hiện đại ngày nay, tại sao Trung Quốc vẫn chưa mở cửa lăng mộ chính? Có 3 lý do cốt lõi:
- Mối nguy hại môi trường khủng khiếp: Khai quật một cấu trúc chứa hàng trăm tấn thủy ngân có thể làm rò rỉ khí độc ra không khí và ngấm vào mạch nước ngầm của toàn bộ vùng Tây An, gây ra một thảm họa sinh thái diện rộng.
- Nguy cơ hủy hoại cổ vật: Bài học xương máu từ Đội quân đất nung (khi vừa đào lên, lớp sơn màu rực rỡ đã bị oxy hóa và bong tróc trong vài phút) khiến các chuyên gia không dám mạo hiểm với những báu vật bên trong cung điện ngầm khi chưa có công nghệ bảo quản tuyệt đối.
- Hệ thống bẫy rập đáng sợ: Ngoài thủy ngân, các ghi chép còn đề cập đến hệ thống bẫy nỏ tự động nạp tiễn. Sau 2.000 năm, dù các bộ phận bằng gỗ có thể đã mục nát, nhưng không ai dám chắc những cơ quan bằng đồng hay sắt không còn hoạt động.
Xem thêm “Tây An – Cố đô Trường An ghi dấu một thời vàng son”
5. Kinh nghiệm khám phá kỳ quan lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Mặc dù cung điện ngầm chứa thủy ngân vẫn đóng cửa, hành trình du lịch Tây An của bạn vẫn sẽ cực kỳ trọn vẹn khi ghé thăm quần thể di sản này.
- Địa điểm: Quận Lâm Đồng, thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc.
- Cách di chuyển: Từ trung tâm Tây An, bạn có thể đi Tuyến Metro số 9 đến ga Huaqing Pool (华清池), sau đó bắt xe buýt du lịch số 5 (306) để đến thẳng khu di sản.
- Những điểm không thể bỏ qua:
- Hầm mộ Đội quân đất nung (Terracotta Army): Chiêm ngưỡng hàng ngàn chiến binh bằng đất nung sống động như thật với kích thước bằng người thật.
- Gò mộ Tần Thủy Hoàng: Nơi hoàng đế thực sự nằm nghỉ, bên dưới chính là cung điện ngầm chứa dòng sông thủy ngân huyền thoại. Hiện tại đây là một công viên sinh thái xanh mát.
- Lưu ý khi tham quan: Bạn hãy thuê một hướng dẫn viên có chuyên môn hoặc sử dụng thiết bị thuyết minh tự động (audio guide). Những câu chuyện lịch sử và bí ẩn phong thủy được kể lại sẽ khiến chuyến đi của bạn hấp dẫn hơn gấp nhiều lần việc chỉ ngắm nhìn bằng mắt.
Dòng sông thủy ngân trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng là ranh giới bất khả xâm phạm giữa thế giới hiện đại và bí mật của quá khứ. Chính sự “bất khả xâm phạm” ấy lại càng làm tăng thêm sức hút ma mị, biến Tây An thành điểm đến nhất định phải ghé thăm một lần trong đời của những tín đồ đam mê xê dịch và lịch sử.
