Giữa lòng Bắc Kinh hiện đại, Tử Cấm Thành (Cố Cung) là kiệt tác kiến trúc đã đứng vững qua gần 6 thế kỷ, thách thức mọi trận đại hồng thủy. Trong khi các đô thị hiện đại thường xuyên đối mặt với cảnh “phố cũng như sông” sau những trận mưa lớn thì cung điện hoàng gia thời Minh – Thanh này vẫn hiên ngang khô ráo nhờ một hệ thống thoát nước ngầm đỉnh cao.
1. Nguyên lý “thiên nhân hợp nhất”
Không phải ngẫu nhiên mà Tử Cấm Thành có khả năng thoát nước thần kỳ. Ngay từ khâu khảo sát địa hình vào thời nhà Minh (năm 1406), các kiến trúc sư xưa đã lợi dụng triệt để độ dốc tự nhiên của Bắc Kinh.
Bắc Kinh cao ở phía Tây Bắc và thấp dần về phía Đông Nam. Sân điện phía Bắc cao hơn phía Nam khoảng 2 mét. Sự chênh lệch độ cao này tạo ra một hướng dòng chảy tự nhiên hoàn hảo, nước mưa sẽ tự động tràn từ Bắc xuống Nam, từ trong ra ngoài mà không cần đến bất kỳ máy bơm nào.
2. “Cửu Long Phún Thủy” – Đỉnh cao nghệ thuật thoát nước lộ thiên
Nếu có dịp ghé thăm Cố Cung vào một ngày mưa lớn, bạn sẽ được chứng kiến một cảnh tượng ngoạn mục có một không hai: Cửu Long Phún Thủy (Chín con rồng phun nước).
Tại ba đại điện lớn (Điện Thái Hòa, Điện Trung Hòa, Điện Bảo Hòa), các kỹ sư xưa đã xây dựng một nền đài bằng đá cẩm thạch trắng cao 3 tầng. Xung quanh các tầng đài này được chạm khắc 1.142 đầu rồng bằng đá.
Mỗi đầu rồng đều có một rãnh đục rỗng ở giữa. Khi mưa đổ xuống, nước từ trên sân điện sẽ dồn về các rãnh này và phun mạnh ra ngoài qua miệng rồng tạo nên cảnh tượng như hàng ngàn con rồng đang phun nước, vừa kỳ vĩ vừa giải tỏa áp lực nước cho phần nền móng một cách nhanh chóng.
Xem thêm “Tour du lịch Bắc Kinh – Tử Cấm Thành – Vạn Lý Trường Thành”
3. Hệ thống “huyết mạch ngầm” tinh vi dưới lòng đất
Sau khi nước phun ra từ miệng rồng hoặc chảy xuống các sân gạch, chúng sẽ đi đâu? Câu trả lời nằm ở hệ thống mạng lưới “giao thông ngầm” cực kỳ phức tạp.
- Mương hở và mương ngầm: Nước trên bề mặt sẽ chảy vào các rãnh lộ thiên, sau đó chui qua các lỗ thoát nước (gọi là “mắt tiền”) để đi vào hệ thống mương ngầm khổng lồ bên dưới.
- Sông Kim Thủy (Sông Nội Kim Thủy): Đây được coi là “trục xương sống” của toàn bộ hệ thống thoát nước. Toàn bộ nước mưa từ các mương ngầm sẽ đổ về con sông nhân tạo dài hơn 2.100 mét này.
- Hào bao quanh thành: Từ sông Nội Kim Thủy, nước tiếp tục chảy ra hào lớn bao quanh Tử Cấm Thành (Ngoại Kim Thủy Hà), rồi đổ ra sông Thông Huệ và xuôi dòng ra biển.
Nhờ sự kết hợp nhịp nhàng giữa mương hở, mương ngầm và sông ngòi, Tử Cấm Thành có thể tiêu thoát hàng vạn khối nước chỉ trong vòng vài mươi phút sau cơn mưa.
4. Kinh nghiệm du lịch Cố Cung
Hầu hết du khách đều né đi du lịch vào mùa mưa nhưng với Tử Cấm Thành, đi vào ngày mưa lại là một trải nghiệm “độc nhất vô nhị”. Mùa mưa ở Bắc Kinh thường rơi vào tháng 7 và tháng 8. Nếu bạn may mắn đến đây vào một ngày mưa lớn, hãy chuẩn bị sẵn máy ảnh để ghi lại khoảnh khắc “Cửu Long Phún Thủy”.
Những tọa độ check-in không thể bỏ qua
- Bậc thềm Ba Đại Điện: Nơi ngắm đầu rồng phun nước rõ nhất.
- Cầu trên sông Nội Kim Thủy: Ngắm nhìn dòng nước cuồn cuộn chảy dưới chân một cách trật tự.
- Các rãnh thoát nước hình đồng xu (Mắt tiền): Nằm rải rác trên các sân gạch, một chi tiết tinh tế thể hiện tư duy thẩm mỹ của người xưa.
Lưu ý bỏ túi
- Giày dép: Sân gạch Tử Cấm Thành dù thoát nước tốt nhưng có thể hơi trơn, hãy đi giày thể thao có độ bám tốt.
- Trang phục: Mang theo ô (dù) hoặc áo mưa tiện lợi. Nếu thích chụp ảnh cổ trang (Việt phục, Hán phục), những ngày mưa sẽ mang lại một màu sắc trầm mặc, điện ảnh hơn rất nhiều.
- Vé tham quan: Luôn đặt vé trực tuyến trước ít nhất 1 – 2 tuần vì Cố Cung giới hạn số lượng khách tham quan mỗi ngày.
Hệ thống thoát nước của Tử Cấm Thành không chỉ là một công trình thủy lợi mà còn là minh chứng cho trí tuệ đỉnh cao của các bậc tiền nhân. Trải qua hơn 600 năm, hệ thống này vẫn hoạt động bền bỉ mà không cần đến công nghệ hiện đại. Nếu có dịp đến Bắc Kinh, bạn đừng chỉ ngắm nhìn những bức tường đỏ ngói vàng, hãy thử cúi xuống và lắng nghe tiếng nước chảy dưới chân để cảm nhận sự vĩ đại của một kiệt tác ngầm nhé!
